شبکه مطب و دفتر کار: راهنمای پایه برای کسبوکارهای کوچک
وقتی شبکه از کار بیفتد، پذیرش و فروش هم متوقف میشود. این راهنما کابلکشی، روتر و سوئیچ، وایفای مهمان، بکاپ ۳-۲-۱، UPS و دسترسی امن از راه دور را مرور میکند.
فهرست مطالب
در بیشتر مطبها، دفترها و فروشگاهها شبکه کمکم و بدون برنامه شکل میگیرد: یک مودم، چند کابل که از زیر فرش رد شده و یک وایفای که رمزش را همه میدانند. تا وقتی همه چیز کار میکند کسی به آن فکر نمیکند؛ اما وقتی نرمافزار پذیرش، صندوق، پرینتر و دوربینها همه به شبکه وابستهاند، قطع شدن شبکه یعنی توقف کار.
این راهنما اصول یک شبکه کوچک پایدار و امن را مرور میکند. هدف این نیست که خودتان شبکه را راهاندازی کنید؛ هدف این است که بدانید چه چیزی بخواهید و چه چیزهایی را بررسی کنید.
کابلکشی ساختاریافته شبکه
برای کامپیوترهای ثابت، پرینترها و دوربینها، کابل همچنان پایدارتر از وایفای است. کابلکشی باید از یک نقطه مرکزی (رک یا باکس شبکه) شروع شود، هر سر کابل لیبل داشته باشد و به پچپنل برسد. کابل Cat۶ برای شبکه یکگیگابیتی امروز و ارتقای بعدی انتخابی رایج است.
- برای هر میز کار دستکم یک نقطه شبکه، و برای جاهایی که ممکن است بعداً لازم شوند یک نقطه اضافه.
- یک نقشه ساده از نقطهها و لیبلها که پیش خود شما بماند.
- جدا کردن مسیر کابل شبکه از کابل برق تا حد امکان.
روتر، فایروال و سوئیچ
روتر یا فایروال دروازه اتصال شبکه به اینترنت است و سوئیچ دستگاههای داخل شبکه را به هم وصل میکند. برای کسبوکارهای کوچک چند نکته از برند دستگاه مهمتر است:
- رمز پیشفرض همه دستگاهها را عوض کنید و فریمور (Firmware) آنها را بهروز نگه دارید.
- دسترسی به پنل مدیریت دستگاهها را از سمت اینترنت ببندید.
- با سوئیچ مدیریتی و شبکههای مجازی (VLAN) میتوان کامپیوترهای کاری، دوربینها و مهمانان را از هم جدا کرد تا مشکل یک بخش به بخش دیگر نرسد.
وایفای پرسنل و وایفای مهمان
بیماران و مشتریان در اتاق انتظار وایفای میخواهند، اما نباید به همان شبکهای وصل شوند که کامپیوتر پذیرش و پروندهها در آن است. یک شبکه مهمان جدا بسازید که فقط به اینترنت دسترسی دارد و رمز آن را جدا از رمز شبکه پرسنل نگه دارید. برای هر دو شبکه از رمزگذاری WPA۲ یا ترجیحاً WPA۳ استفاده کنید.
سرور، NAS و بکاپگیری ۳-۲-۱
فایلها و دادههای مشترک را بهتر است روی یک سرور یا ذخیرهساز شبکه (NAS) نگه دارید، نه روی کامپیوتر یکی از پرسنل. اما مهمتر از محل نگهداری، بکاپگیری است. قاعده ساده و شناختهشده ۳-۲-۱ میگوید:
- سه نسخه از دادهها داشته باشید: نسخه اصلی و دو نسخه بکاپ.
- بکاپها روی دو نوع حافظه متفاوت باشند؛ مثلاً NAS و هارد اکسترنال.
- یک نسخه خارج از محل کار نگهداری شود تا آتشسوزی، سرقت یا آبگرفتگی همه نسخهها را با هم از بین نبرد.
نکته: بکاپی که بازگردانی آن تست نشده، بکاپ نیست. هر چند ماه یک بار بازگرداندن دادهها را واقعاً امتحان کنید. یک نسخه را هم جدا از شبکه یا غیرقابلتغییر نگه دارید؛ باجافزارها معمولاً بکاپهایی را هم که به شبکه وصلاند رمزگذاری میکنند.
برق اضطراری (UPS)
قطع ناگهانی برق میتواند به دادههای سرور و هاردها آسیب بزند. دستکم سرور یا NAS، روتر و سوئیچ را به یک UPS وصل کنید. ظرفیت آن را بر اساس توان مصرفی دستگاهها و مدت زمانی که میخواهید کار ادامه پیدا کند انتخاب کنید و تنظیم کنید که سرور قبل از تمام شدن باتری بهدرستی خاموش شود. باتری UPS هم عمر محدودی دارد و باید هر چند سال یک بار تعویض شود.
دسترسی از راه دور: VPN بهجای باز کردن پورت
گاهی لازم است پزشک یا مدیر از خانه به سیستم دفتر دسترسی داشته باشد. رایجترین اشتباه، باز کردن مستقیم پورت ریموت دسکتاپ ویندوز (RDP) روی اینترنت است. چنین پورتهایی مدام توسط رباتها برای حدس زدن رمز تست میشوند و از راههای رایج نفوذ باجافزارها هستند.
راه امنتر، اتصال VPN به روتر یا فایروال دفتر است: کاربر اول با VPN وارد شبکه میشود و بعد به کامپیوتر یا نرمافزار دسترسی پیدا میکند. اگر ممکن است، ورود دومرحلهای را هم فعال کنید.
اینترنت پشتیبان و مستندسازی شبکه
- اگر کار شما به اینترنت وابسته است، مثل استعلام بیمه، نسخه الکترونیک یا سامانه مؤدیان، یک خط دوم، مثلاً مودم سیمکارتی، را بهعنوان اینترنت پشتیبان در نظر بگیرید.
- فهرست دستگاهها، آدرسهای IP، رمزها و قراردادهای پشتیبانی را مکتوب کنید و در جایی امن نگه دارید. رمزها باید دست صاحب کسبوکار باشد، نه فقط پیمانکار.
جمعبندی برای مطبها و کلینیکها
در مطب و کلینیک، شبکه پایدار یعنی پذیرش بدون وقفه و نگهداری امن پرونده بیماران. اگر نرمافزار مطب شما، مثل سینا طب که تحت وب است، روی شبکه کار میکند، کیفیت شبکه مستقیماً روی سرعت کار منشی و پزشک اثر دارد.
نواندیشان آنا در ارومیه شبکه دفترها، مطبها و فروشگاهها را طراحی و راهاندازی میکند. جزئیات این خدمت را در خدمات شبکه و شبکه و زیرساخت در ارومیه ببینید.