سرعت سایت و انتخاب هاست برای کاربران ایرانی
سایت کند، مشتری را قبل از دیدن محتوا از دست میدهد. در این مقاله هاست داخلی یا خارجی، CDN، تصاویر، فونت فارسی و تست سرعت را برای مخاطب ایرانی مرور میکنیم.
فهرست مطالب
سرعت سایت هم روی تجربه کاربری اثر دارد و هم بخشی از معیارهای تجربه صفحه در گوگل است. برای مخاطب ایرانی دو چالش ویژه هم وجود دارد: کیفیت متغیر اینترنت، بهخصوص اینترنت موبایل، و منابع خارجیای که گاهی کند هستند یا در دسترس نیستند.
در این مقاله از زیرساخت شروع میکنیم و به جزئیات صفحه میرسیم.
هاست داخلی یا خارجی؟
اگر بیشتر بازدیدکنندگان شما در ایران هستند، هاست داخلی معمولاً انتخاب بهتری است:
- تأخیر کمتر: فاصله شبکهای کاربر تا سرور کوتاهتر است و صفحهها زودتر شروع به بارگذاری میکنند.
- پایداری در زمان اختلال: هنگام اختلال یا محدودیت اینترنت بینالملل، سایتی که روی هاست داخلی است برای کاربران داخل ایران در دسترستر میماند.
- پرداخت و پشتیبانی راحتتر: به ریال و به زبان فارسی.
هاست خارجی برای سایتهایی مناسب است که مخاطب اصلیشان خارج از ایران است. یک راه میانه هم هست: هاست داخلی همراه با CDN که نسخهای از فایلهای سایت را نزدیک کاربران داخل و خارج نگه میدارد.
نکته: قبل از خرید هاست بپرسید سرور در کدام دیتاسنتر است، بکاپگیری چطور انجام میشود و منابع (CPU، رم و تعداد پروسسها) دقیقاً چقدر است. «فضای نامحدود» در هاست اشتراکی معمولاً محدودیتهای دیگری را پنهان میکند.
استفاده از CDN
CDN (Content Delivery Network) فایلهای سایت را روی سرورهایی در نقاط مختلف نگه میدارد و هر کاربر از نزدیکترین سرور پاسخ میگیرد. سرویسهای ایرانی مثل ابر آروان هم در داخل و هم خارج از ایران سرور دارند. بیشتر این سرویسها امکانات مفید دیگری هم دارند: گواهی SSL، فشردهسازی، فایروال و محافظت در برابر حملات پرحجم (DDoS).
تصاویر: سنگینترین بخش بیشتر صفحهها
- تصاویر را با فرمتهای جدید WebP یا AVIF ذخیره کنید؛ این فرمتها معمولاً با کیفیت یکسان، حجم خیلی کمتری از JPEG و PNG دارند.
- هر تصویر را با همان ابعادی که نمایش داده میشود لود کنید؛ عکس ۴۰۰۰ پیکسلی برای کادری ۴۰۰ پیکسلی یعنی هدر دادن حجم. برای اندازههای مختلف صفحه نمایش چند نسخه آماده کنید.
- برای هر تصویر عرض و ارتفاع را مشخص کنید تا صفحه هنگام بارگذاری جابهجا نشود (معیار CLS).
- تصاویر پایین صفحه را با بارگذاری تنبل (lazy loading) دیرتر لود کنید، اما تصویر اصلی بالای صفحه را نه؛ همین تصویر معمولاً معیار LCP را تعیین میکند.
بهینهسازی فونت فارسی
فایل فونت فارسی معمولاً کمحجم نیست. فونت را روی سرور خود سایت نگه دارید، از فرمت WOFF۲ استفاده کنید، فقط وزنهایی را که واقعاً لازم است لود کنید و با font-display: swap اجازه دهید متن قبل از رسیدن فونت با فونت جایگزین نمایش داده شود تا صفحه سفید نماند.
کاهش منابع خارجی
هر اسکریپت یا فایلی که از سرور دیگری لود میشود، یک وابستگی جدید است: نقشههای جاسازیشده، فونتهای آنلاین، ابزارهای چت آنلاین، اسکریپتهای آمار و دکمههای شبکههای اجتماعی. برخی سرویسهای خارجی برای کاربران ایرانی کند هستند یا گاهی در دسترس نیستند و اگر بارگذاری صفحه منتظر آنها بماند، کل سایت کند به نظر میرسد.
- فقط ابزارهایی را نگه دارید که واقعاً از آنها استفاده میکنید.
- اسکریپتهای غیرضروری را با ویژگی
deferیا بعد از بارگذاری صفحه اجرا کنید. - بهجای جاسازی نقشه زنده، یک تصویر سبک از نقشه با لینک به نشان، بلد یا نقشه گوگل قرار دهید.
کش و فشردهسازی
فایلهایی که کمتر تغییر میکنند، یعنی CSS، جاوااسکریپت، تصاویر و فونتها، باید با هدرهای کش طولانی ارائه شوند تا مرورگر در بازدید بعدی دوباره دانلودشان نکند. فشردهسازی متن با gzip یا Brotli و استفاده از پروتکل HTTP/۲ یا HTTP/۳ هم با هزینه کم سرعت را بالا میبرند. سایتهایی که صفحههایشان از قبل ساخته شده و بهصورت فایل استاتیک ارائه میشود، کمترین زمان پاسخ سرور را دارند.
ابزارهای تست سرعت سایت
- PageSpeed Insights: آدرس صفحه را وارد کنید تا هم نتیجه تست آزمایشگاهی (Lighthouse) و هم، اگر سایت بازدید کافی داشته باشد، دادههای واقعی کاربران کروم را ببینید.
- Lighthouse در ابزارهای توسعهدهنده کروم (DevTools): برای تست صفحههایی که هنوز منتشر نشدهاند.
- گزارش Core Web Vitals در سرچ کنسول: وضعیت همه صفحههای سایت بر اساس دادههای واقعی کاربران.
- تست دستی: سایت را روی یک موبایل معمولی و با اینترنت موبایل باز کنید؛ تجربه بیشتر کاربران شما همین است.
مقادیر «خوب» معیارهای سرعت گوگل را در «چکلیست سئو تکنیکال سایت» آوردهایم.
جمعبندی
سرعت سایت نتیجه چند تصمیم کوچک و درست است: هاست نزدیک به مخاطب، CDN، تصاویر سبک، فونت روی سرور خود سایت، منابع خارجی کمتر و کش درست. اگر سایت فعلیتان کند است یا سایت جدیدی میخواهید که از ابتدا سریع ساخته شود، خدمات طراحی سایت نواندیشان آنا را ببینید یا درخواست مشاوره ثبت کنید.